نگاهی به تاریخ سودان

  • کد خبر: 2840
  • منبع خبر: کتاب «شیعه در آفریقا»

خلاصه مطالعات باستان شناسی در شمال سودان، شواهدی از سابقه 60 هزار ساله سکونت بشر در این منطقه به دست آورده است.


جمهوری سودان

سودان کشوری پهناور در شمال شرق آفریقا است که از شمال به مصر و لیبی، از شمال شرق به دریای سرخ، از جنوب به سودان جنوبی، از غرب به چاد و جمهوری آفریقای مرکزی و از شرق به اریتره و اتیوپی محدود است. این کشور تا پیش از همه پرسی ژانویه 2011م و جدایی سودان جنوبی، وسیع ترین کشور قاره آفریقا و جهان عرب بود و در حال حاضر با یک میلیون و 844 هزار کیلومتر مربع سومین کشور بزرگ آفریقایی و دومین کشور بزرگ عربی پس از الجزایر است که براساس تخمین سال 2017م حدود 37 میلیون و 346 هزار نفر جمعیت دارد. در حال حاضر بیش از 70 درصد مردم سودان را اعراب تشکیل می دهند و قوم های فور، بجه، نوبه و فالاتا دیگر اقوام مهم این کشور هستند. اسلام دین رسمی سودان است و بیش از 97 درصد مردم مسلمان و باقیمانده مسیحی یا پیرو ادیان بومی هستند؛ زبان های رسمی این کشور عربی و انگلیسی است. پایتخت سودان شهر خارطوم است و شهرهای مهم آن عبارتند از: پورت سودان، ام درمان، کساله و نیالا.

نگاهی به تاریخ سودان: مطالعات باستان شناسی در شمال سودان، شواهدی از سابقه 60 هزار ساله سکونت بشر در این منطقه به دست آورده است. نخستین تمدن مهم سودان تمدن کوش نام دارد که بین سال های 1580 تا 750 پیش از میلاد در شمال سودان و جنوب مصر مستقر بوده و با فراعنه مصر، روابط تجاری و سیاسی گسترده ای داشته است. تمدن کوش با حمله مصریان نابود شد و بازماندگان آن ها پادشاهی مروی (Meroe) را تشکیل دادند که توانست برای صدها سال استقلال خود را در برابر مصریان، ایرانیان، یونانیان و رومیان حفظ کند. سرانجام این پادشاهی به دلیل اختلافات داخلی تجزیه شد به طوری که در قرن ششم میلادی سه حکومت مستقل بر شمال سودان حکومت می کردند. در سال 540م نخستین مبلغان مسیحی از بیزانس به این منطقه آمدند و مسیحیت را در این منطقه گسترش دادند به طوری که در آستانه ظهور اسلام، مسیحیت تبدیل به دین غالب مردم منطقه گردیده بود.

حکومت های مسیحی سودان تا قرن سیزدهم میلادی در برابر دولت های مسلمان مصر مقاومت کردند اما در سال 1268م مملوکان مصر در جنگ داخلی پادشاهی نوبه دخالت کرده و توانستند حاکمی مسلمان را به قدرت برسانند. پس از این رویداد مسیحیت به تدریج در سودان رو به زوال نهاد. بین قرن چهاردهم تا نوزدهم میلادی حاکمان محلی در نقاط مختلف سودان حکومت می کردند تا آنکه در سال 1820م محمدعلی پاشا حاکم مصر که تحت حمایت حکومت عثمانی بود به این کشور حمله کرد و آن را به تصرف درآورد. در سال 1869م انگلیسی ها بر سودان مسلط شدند ولی در سال 1881م قیام بزرگی به رهبری مهدی سودانی برپا شد که دست انگلیسی ها را تا سال 1898م از سودان کوتاه کرد. در سال 1899م سودان بار دیگر به مصر که تحت تسلط انگلیسی ها بود منضم شد و سرانجام مردم سودان به دنبال رشته ای از مبارزات ضد استعماری در سال 1956م به استقلال دست یافتند.

 

منبع: کتاب «شیعه در آفریقا»، سید احمد سیدمرادی، بوستان کتاب، قم، 1399، ص 241- 240.