اسلام در سنگال

  • کد خبر: 2797
  • منبع خبر: رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

خلاصه در سنگال از حدود قرن نهم هجري به بعد، دولت اسلامي تشكيل گرديد و به تدريج اسلام به اكثر كشورهاي غرب و مركز آفريقا گسترش يافت.


سنگال در گذشته و حال نقش بسيار مهمي در تاريخ قاره آفريقا و بويژه منطقه غرب آن داشته است. تاريخ اين كشور سراسر از مبارزه عليه استعمار و ميسيونرهاي مسيحي است. در سنگال نسبت افرادي كه با فرهنگ اسلامي و عربي آشنايي دارند از ديگر كشورهاي آفريقايي بيشتر است، همچنانكه عمده ساكنين آن مسلمان هستند و به دين و شعائر آن بسيار پاي بندند و بدان افتخار مي كنند.

در سنگال ميراث اسلامي كهن  و ريشه داري به چشم مي خورد، بيشترين تأليفات به زبان عربي و يا به حروف آن نگاشته مي شده، بطوري كه زبانهاي بومي و محلي نيز به حروف عربي به كتابت در مي آمد. اما در مورد ورود اسلام به سرزمين سنگال بايد اذعان نمود که از نخستين روزهاي دعوت پيامبر اكرم (ص) و قبل از هجرت آن حضرت، با مهاجرت تعدادي از مسلمانان به رهبري حضرت جعفر بن ابيطالب به حبشه (اتيوپي) در حقيقت دين اسلام  به قارة آفريقا وارد شد و در حدود سال 27 هجري، اسلام به سرزمين مصر نيز گسترش يافت و به تدريج شمال آفريقا را فرا گرفت. به طوري که در منطقه غرب آفريقا در كشورهاي غنا از قرن چهارم تا هفتم، مالي از قرن هفتم تا دهم و سنگال از حدود قرن نهم هجري به بعد، دولتهاي اسلامي تشكيل گرديدند و به تدريج اسلام به اكثر كشورهاي غرب و مركز آفريقا گسترش يافت.

شايان ذكر است كه اسلام از طريق بازرگانان مالي به سنگال راه يافت و در واقع دو خط سیر وجود داشت یکی از سرزمین مغرب و مراکز تجارت طلا در مناطق صحرانشین آفریقا مثل حکومت آنیمیست (بت پرست) «سونینکه» در غنای فعلی و دیگری مسیری شرقی که سودان مرکزی شامل حکومتهای «کانیم بورونو» و «هوسا» را به لیبی، تونس و مصر متصل می نمود.

در سال 1040 ميلادي نهضت ديني «المرابطون» در اين ناحيه پايه گذاري شد. همين ريشه دار بودن اسلام در سنگال سبب شد تا استعمارگران فرانسوي از آغاز ورود به اين سرزمين، به مقابله با مظاهر اسلامي بپردازند. به عنوان مثال، زبان فرانسه را به جاي زبان عربي در ادارات و مدارس اجباري كردند و سعي در تثبيت شيوه زندگي غربي در سنگال نمودند. اين در حالي است كه قبل از ورود استعمار، زبان عربي به صورت گسترده در مراكز و محافل سنگال رواج داشت و كودكان در مدارس قرآني و بزرگسالان در مراحل مختلف آموزشي، زبان عربي را فرا مي گرفتند. البته مقاومت و پايداري سنگاليها سبب گرديد در خيلي از موارد زبان عربي و اشتياق به فراگيري آن همچنان باقي بماند.

در اسلام منطقه غرب آفریقا علیرغم گوناگونی قومی و نژادی و بومی یک عامل مشخص و متحد کننده وجود دارد که برتری مذهب مالکی است و این مذهب و مکتب فکری در کشور مغرب مورد قبول است و در حقیقت به واسطه نوعی همبستگی روحی و معنوی، اکثریت طریقه های صوفی (به ویژه تیجانیه) در منطقه غرب آفریقا از کشور مغرب نشأت گرفته است. اما گسترش طریقه های صوفی تا قرنهای هجدهم و نوزدهم در سنگال ظهور و بروز چندانی نداشت.

يكي از نكات بارز تاريخ مبارزات مردم سنگال،  مبارزات بنيانگذار «جماعت صوفی مريديه» در سنگال «شيخ احمدو بامبا» است كه سالهاي زيادي به سبب مبارزه عليه استعمار فرانسه در تبعيد بسر برد و در ضمن موجب گسترش اسلام نيز گرديد. در حال حاضر 95 درصد از مردم اين سرزمين مسلمان و اهل تسنن هستند. حدود دو درصد از آنها نيز به دين مسيح اعتقاد دارند.

در قانون اساسي سنگال بر آزادي مذهبي تأكيد شده است ولي هيچ مذهبي به عنوان مذهب رسمي اعلام نشده است و دولت اين كشور يك دولت غير مذهبي (لائیک) به حساب مي آيد. البته سازمانهاي مذهبي در اين كشوراز كمكهاي نقدي و غير نقدي دولت بويژه براي حفظ و مرمّت اماكن مذهبي خويش برخوردار هستند.

 

منبع: رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - داکار

تهیه کننه: علیرضا وزین، سرپرست پیشین وابستگی فرهنگی ج.ا.ایران در سنگال