گفتگو با علی مویگا روحانی کنیایی (بخش دوم)

  • کد خبر: 2574
  • منبع خبر: خبرگزاری فارس

خلاصه اعتراض امروز مردم آمریکا به نظام نژادپرست این کشور است.


سیاهپوستان آمریکا می‌خواهند بگویند ما هم از حقوق بشر سهمی داریم

*صفحه شخصی شما در فضای مجازی نشان می‌دهد نسبت به مسائل روز حساس هستید و واکنش نشان می‌دهید. یکی از مهم‌ترین مسائلی که در یک ماه اخیر توجه جهانیان را به خود جلب کرده، موضوع خیزش سیاهپوستان در آمریکا و تجمعات اعتراضی آن‌هاست. نگاه و تحلیل شما در این زمینه چیست؟

- با توجه به اینکه در ایران، مشکل زبان وجود دارد و بسیاری از افراد فقط مطالب ترجمه‌شده را می‌خوانند، خیلی‌ها متاسفانه نمی‌دانند مشکل اصلی مردم آمریکا که منجر به این اعتراضات شده چیست. اشتباهی که وجود دارد این است که فکر می‌کنند یک نفر از فلان قومیت کشته شده و حالا افراد آن قوم دست به اعتراض زده‌اند، بعد از چند روز هم سرد می‌شوند و ماجرا تمام می‌شود. درحالی‌که مشکل آمریکا، ظلم به این یک نفر نیست بلکه مشکل، وجود یک نژادپرستی سیستمی در این کشور است. یعنی سیستم این کشور جوری است که شما که سیاهپوست هستید، شانس بهره بردن از زندگی و موفق شدنتان نسبت به هموطن سفیدپوست‌تان ۵۰ درصد پایین‌تر است. مثلاً شما و هموطن سفیدپوست‌تان برای گرفتن وام به بانک می‌روید اما در شرایط مساوی، به آن فرد سفیدپوست وام با سود ۲ درصد می‌دهند و به شما که سیاهپوست هستید، وام با ۱۲ درصد سود می‌دهند.

من با سیاهپوستان آمریکایی صحبت کرده‌ام. اکثریت‌شان یکی دو بار توسط پلیس اذیت شده‌اند. می‌گویند: «اگر پلیس در خیابان‌های بالا شهر حرکت کند و ما را ببیند که داریم آنجا قدم می‌زنیم، دستگیرمان می‌کند که اینجا چه کار می‌کنی؟ تو وضعیت مالی‌ات به اینجور مناطق نمی‌خورد. و ۳ روز بازداشتمان می‌کند!» می‌گویند: «منِ سیاهپوست و همشهری سفیدپوستم اگر یک جرم یکسان مرتکب شویم، او را جریمه مالی می‌کنند اما مرا به ۱۵ سال زندان محکوم می‌کنند! دلیلشان این است که چون سیاهپوست هستم، حتماً مقصرم...» این مسائل و مشکلات، خیلی عمیق است.

می‌دانید، مردم سیاهپوست آمریکا از این بی‌عدالتی‌های عمیق و بی‌پایان، خسته شده‌اند. شما نمی‌توانید دم از حقوق بشر بزنید در حالی‌ که گروه بزرگی از جامعه خودتان از این حقوق محروم‌اند. بنابراین، این یک موضوع حقوق بشری است. اعتراض امروز مردم آمریکا به نظام نژادپرست این کشور است. اینطور نگاه کردن به ماجرا، فرق دارد با آنچه بعضی‌ها برداشت می‌کنند که مردم فقط بابت یک اتفاق عصبانی‌اند و می‌خواهند به نشانه اعتراض، همه‌جا را آتش بزنند. اعتراض آن‌ها به ۴۰۰ سال بردگی سیاهپوستان در آمریکا و زندگی زیر سایه ظلم نظام نژادپرست این کشور است. شاید باورتان نشود اما تا همین ۵۰ سال قبل هم هنوز برده‌داری در بعضی خانواده‌های آمریکایی مرسوم بود. بنابراین، این مسائل باید عمیق‌تر بررسی شود.

*فکر می‌کنید این بار، اعتراضات سیاهپوستان به کجا می‌رسد؟

- امیدواریم به نتیجه مطلوب برسند. چون ما معتقدیم هر حرکتی که بدون رهبری درست و اصولی صورت بگیرد موفق نمی‌شود. البته هستند گروه‌های مختلفی که دارند تلاش می‌کنند که حداقل به‌لحاظ قانونی بتوانند به حقوق مساوی برای شهروندان سیاهپوست با دیگر شهروندان آمریکا برسند. این خیلی مهم است و اولین مقدمه است برای برچیدن نظام نژادپرستی در این کشور. اما خب، همانطور که گفتم این نگرانی وجود دارد که اگر یک رهبری درست برای این اعتراضات وجود نداشته‌باشد، این حرکت هم مثل خیلی از موارد مشابه به مقصود نرسد. درست است مردم هنوز خشمگین‌اند اما نهایتاً چند روز در خیابان می‌مانند، چند تا عکس و فیلم می‌گیرند و تمام. اگر یک رهبری اصولی این حرکت را هدایت نکند، چندان نمی‌توان به نتیجه مطلوب آن امید بست.

 

ماجرای ویدئوی «اصطلاحات نژادپرستی در ایران» چه بود؟

*همزمان با اعتراضات مردم سیاهپوست آمریکا، شما ویدئویی در فضای مجازی منتشر کردید و در آن، از عبارات و اصطلاحاتی گفتید که از نگاه افراد سیاهپوست، ناخوشایند و مصداق نژادپرستی است. از این ویدئو، برداشت‌های متفاوتی شد و بازخوردهای مثبت و منفی فراوانی داشت. چه شد که تصمیم گرفتید این ویدئو را تهیه و منتشر کنید؟

- صبح آن روز یک کلیپ دیدم از یک خانم سیاهپوست فلسطینی. ایشان در آن کلیپ می‌گفت: «این روزها ما عرب‌ها سر ماجرای نژادپرستی داریم به آمریکایی‌ها ناسزا می‌گوییم اما خدایی‌اش، اگر به بعضی شوخی‌های خودمان نگاه کنیم، واقعاً در مجموعه نژادپرستی جا می‌گیرد.» من خودم به یکی از کشورهای عربی رفته‌بودم و دیدم آنجا جزو شوخی‌هایشان است که به افراد سیاهپوست می‌گویند «عبد»(یعنی «بنده») و می‌خندند! از نظر آن‌ها شوخی است اما برای آن فرد سیاهپوست، خیلی دردناک است. خب، من آن کلیپ را دیدم و با توجه به اینکه در ایران بزرگ شده‌ام و در ارتباطاتی که داشته‌ام، مواردی از این دست شوخی‌های ناخوشایند با افراد سیاهپوست را از طرف بعضی از ایرانی‌ها دیده‌ام، فکر کردم شاید بد نباشد ویدئوی مشابهی تهیه کنم.

من با دوستان کشورهای مختلف اسلامی ارتباط دارم. از آنجا که ایران در نظر آن‌ها بسیار بزرگ و ارزشمند است، هیچ تصور بدی نسبت به آن ندارند. ایران برای آن‌ها مهد اسلام، تشیع و انقلاب اسلامی است و انتظارشان این است که در ایران، همه بر اساس اخلاق و موازین اسلامی رفتار کنند. اما بعضی از این دوستان که سیاهپوست هستند وقتی وارد ایران می‌شوند، گاه برخی رفتارها و شوخی‌ها را می‌بینند که در فرهنگ خودشان توهین و تحقیر مسلّم است، بنابراین آزرده می‌شوند.

ببینید، شما ممکن است از یک نفر ۱۰۰ تا خوبی ببینید اما گاهی با دیدن یک بدی، تمام تصوراتتان نسبت به او و خوبی‌هایش تغییر کند. بارها دیده‌ام دوستان طلبه غیرایرانی با ناراحتی پیش مسئول حوزه می‌آیند و از رفتار برخی از مردم در کوچه و خیابان گلایه می‌کنند. مسئول حوزه هم آن‌ها را دلداری می‌دهد و می‌گوید: با شما شوخی کرده‌اند. اما چنین شوخی‌هایی برای این دوستان پذیرفتنی نیست.

خب، من با دو طرف این ماجرا آشنا بودم. می‌دانستم اغلب دوستان ایرانی قصد و نیت بدی از بیان این عبارات ندارند و واقعاً تصور می‌کنند یک شوخی ساده است. از آن طرف، می‌دانستم دوستان سیاهپوست غیرایرانی واقعاً از این شوخی‌ها ناراحت می‌شوند. با خودم گفتم ما که مدعی هستیم داریم خودمان را برای ظهور آماده می‌کنیم، الان این وظیفه من است که با ارائه توضیحاتی برای دوستان ایرانی، آن‌ها را آگاه کنم که بعضی شوخی‌ها که در یک فرهنگ، موضوع ساده‌ای است، در فرهنگ‌های دیگر قابل قبول نیست. درواقع، می‌خواستم قدمی بردارم برای اینکه به هم نزدیک‌تر شویم تا یک شوخی ساده، باعث ایجاد سوءتفاهم نشود و روابطمان را خراب نکند.

می‌خواستم یک فرهنگسازی صورت بگیرد تا یک اشتباه کوچک، ناخواسته به اختلافات و کدورت‌های بزرگ منجر نشود. واقعیت این است که من در میان این دو فرهنگ، در نقطه وسط ایستاده‌ام. با خودم فکر کردم اگر من که سال‌هاست در ایران زندگی می‌کنم و با فرهنگ و زبان مردم ایران آشنایی کامل پیدا کرده‌ام، اگر به دوستان غیرایرانی سیاهپوست بگویم قصد آن عده قلیل از ایرانی‌ها، شوخی است، راحت‌تر می‌پذیرند. و اگر به دوستان ایرانی هم بگویم این عبارات که در نظر شما شوخی است، در نظر غیرایرانی‌ها توهین به شمار می‌آید، اثرگذاری بیشتری دارد.

از آن طرف، در فضای مجازی موضوع نژادپرستی داشت ترند می‌شد. فکر کردم اگر من به‌عنوان یک مسلمان شیعه انقلابی و طرفدار ولایت فقیه، بیایم این مسئله را با احترام و زبان صحیح بیان کنم خیلی بهتر است تا اینکه یک فرد معارض ضد ولایت فقیه بیاید آن را به قصد ضربه‌زدن به ایران و نظام جمهوری اسلامی بیان کند. تمام هدف من همین بود. الحمدلله قصد و نیت من به‌خوبی درک شد و اغلب هم بچه‌های انقلابی، اولین کسانی بودند که ویدئوی مرا بازنشر کردند.

 

شیخ علی مویگا به همراه دوستان ایرانی و غیرایرانی در موکب مهدی تی‌وی در مسیر پیاده روی اربعین

از دل‌هایی که به هم نزدیک شد تا دست‌های نامحرمی که رو شد

*از بازخوردهای تلخ و شیرین آن ویدئو بگویید.

- بازخوردها، هم مثبت بود و هم منفی. گروه‌های مختلفی به آن ویدئو واکنش نشان دادند. یک گروه، آمدند عذرخواهی کردند. می‌گفتند: ما هم چنین عباراتی را به کار برده‌ایم و مواردی را هم دیده‌ایم اما واقعاً فکر می‌کردیم یک شوخی ساده است. از طرف دوستان ایرانی از شما عذرخواهی می‌کنیم و تلاش می‌کنیم این موضوع را به دوستانمان هم اطلاع بدهیم تا فرهنگسازی شود. بعضی‌هایشان هم می‌گفتند: ما فکر می‌کردیم شما فارسی متوجه نمی‌شوید.

گروه دیگر، می‌گفتند ما هیچ‌وقت چنین عباراتی را به زبان نیاورده‌ایم اما معتقدیم کار زشتی است و حق با شماست. گروه سوم، ماجرا را باور نداشتند. می‌گفتند: تصور نمی‌کنیم چنین چیزی در ایران وجود داشته‌باشد. گروه چهارم، جالب و عجیب بودند. می‌گفتند: حرف شما درست است اما شما آخوند هستید. درواقع، جیره‌خوار جمهوری اسلامی هستید! و به همین خاطر، نمی‌توانیم تأیید و حمایتتان کنیم! درواقع می‌گفتند ما با سیاهپوست بودن شما مشکل نداریم بلکه با آخوند بودن شما مشکل داریم (با خنده).

اما یک گروه دیگر هم بودند که می‌گفتند اسلام، کلاً نژادپرست است! این‌ها همان‌هایی بودند که می‌خواستند در این شرایط، از آب گل آلود ماهی بگیرند. گروه دیگری هم بودند که همان شوخی‌ها و بدترش را تکرار می‌کردند. البته می‌دانم این‌ها کاربران واقعی نیستند و پای اکانت‌های جعلی آلبانی‌نشین و اسرائیل‌نشین در میان است. چون مشخص است عباراتی که می‌نویسند، با ادبیات و زبان فارسی رایج در ایران تفاوت دارد.

دوستان از کشورهای مختلف هم برایم پیام فرستادند و گفتند: ما هم دوست داشتیم این تذکر را بیان کنیم اما ترسیدیم اگر بگوییم از آن سوءاستفاده شود. می‌دانید همه این‌ها، عاشق جمهوری اسلامی و رهبری هستند و حاضر نیستند کاری انجام دهند یا حرفی بزنند که دشمنان ایران و جمهوری اسلامی از آن سوءاستفاده کنند. بعد از این ماجرا گفتند: این حرف حقی بود که باید زده می‌شد تا همه ما در ارتباطاتمان دقت بیشتری داشته باشیم و بتوانیم به وحدت و امت واحده نزدیک و نزدیک‌تر شویم.

 

شیخ علی در حرم مطهر امام خمینی(ره)

*و صحبت پایانی؟

- من، عاشق ایران، انقلاب اسلامی و مردم ایران هستم. سال‌هاست در کنار مردم ایران زندگی می‌کنم و خوبی‌های فراوانی از آن‌ها دیده‌ام. انتشار آن ویدئو هرگز به این معنا نبود که همه مردم ایران این عبارات ناخوشایند را برای افراد سیاهپوست به کار می‌برند. اتفاقاً می‌خواستم بگویم آن عده قلیلی که از سر ناآگاهی این کار را انجام می‌دهند، باعث می‌شوند خوبی‌های فراوان مردم ایران زیر سئوال برود. من این اطلاع‌رسانی را انجام دادم تا یک فرهنگسازی شکل بگیرد و همین موارد اندک را هم دیگر شاهد نباشیم.